Post Poddie

Aan het Kleine Oost 22 hangt een plaquette die herinnert aan Post Poddie.

Een illegale telefooncentrale aan het Kleine Oost

Jarenlang bevond zich tijdens de 2e Wereldoorlog in de woning boven de Oosterpoort een telefoon- en afluisterpost van het verzet in de regio Hoorn. Als een van de weinige behield vader Van der Zel vanwege zijn werkzaamheden voor het PEN, de Provinciale Elektriciteits Maatschappij Noord- in Hoorn, Holland, zijn telefoonaansluiting.

Het was Dirk Bakker en Leo Trap, medewerkers van de PTT, en elektrotechnicus Jo Iepenga vrij eenvoudig gelukt om de telefoon van Van der Zel aan te sluiten op de telefooncentrale van de PTT Hoorn. Iepenga woonde schuin tegenover de Oosterpoort aan het Kleine Oost 22 en had daar ook zijn winkel en bedrijf. Regelmatig verrichtte hij werkzaamheden voor het PEN. De Duitse Ortskommandantuur was in een pand aan het Grote Oost 4-6 gevestigd. In Schellinghout stond een bunker waar ook belangrijke informatie binnenkwam. Aanvankelijk was het nog rustig bij de post boven de Oosterpoort, maar naar mate de oorlog vorderde werd het er drukker en moest de post door drie man worden bezet.

De telefonisten luisterden lijnen af, gaven berichten door, schreven op typten ontvangen berichten uit en zorgden dat die door koeriers en koeriersters ter bestemde plaatse werden bezorgd. En ze waarschuwden als dat nodig bleek verzetsmensen en jongemannen die voor de Arbeitseinsatz waren opgeroepen voor een ongewenst bezoek van de Duitse Sicherheitsdienst of de Landwacht.

Voor de vanaf september 1944 snel toenemende verbindingsactiviteiten van de BS werd de woning van de Van der Zel’s op Oosterpoort te klein en te gevaarlijk, terwijl een enkelvoudige telefoonverbinding ontoereikend was. In de zomer van 1944  de  kwamen per etmaal 50 tot 60 gesprekken binnen. In april 1945 was dat aantal toegenomen tot gemiddeld 300 gesprekken per dag. De post boven de Oosterpoort moest worden uitgebreid en geprofessionaliseerd. Gekozen werd voor de enige plek die te bedenken was, Iepenga’s eigen huis op het Kleine Oost 22. Daar werd achter in het huis een nieuwe verbindingspost ingericht (Poddie).

Deze post was op buitengewoon ingenieuze wijze toegankelijk. Ze bevond zich in een geheel geluiddicht gemaakte bijkeuken achter een speciaal opgetrokken blinde stenen muur. De post was via een ondergrondse gang en twee luiken te bereiken. Een op de Duitsers  buitgemaakte telefooncentrale waar 20 lijnen op konden worden aangesloten, werd niet zonder gevaar naar Poddie gebracht. Onder het mom van een storing werd onder de ogen van de Duitsers zelfs de straat tussen Oosterpoort en Kleine Oost opengebroken om een kabel van de Oosterpoort  naar Post Poddie te trekken. Hierna werd de kieskast van Poddie met drie lijnen rechtstreeks aangesloten op de PTT centrale Hoorn, waardoor telefoongesprekken konden worden afgeluisterd.

Post Poddie was direct verbonden met de centrale Alkmaar en Amsterdam en met die van de CID  en het landelijk net van de BS en met Londen (Radio Oranje). Poddie was zo groot en omvangrijk dat zij ‘de trots van het gewest’ werd genoemd.